اگر زرشک با کیفیتی دارید و به فکر ورود به بازار ترکیه افتادهاید، احتمالاً سوال اصلیتان این است که آیا زرشک ایرانی در ترکیه واقعاً مشتری دارد؟ پاسخ کوتاه بله است.
آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران نشان میدهد در سال ۱۴۰۲ بیش از ۱۲۵ تن زرشک ایرانی به ارزش بیش از ۱۱۲ هزار دلار وارد ترکیه شده، رقمی که ترکیه را در ردیف مهمترین مقصدهای صادراتی این محصول قرار میدهد.
اما رسیدن به این عدد فقط با داشتن محصول خوب اتفاق نمیافتد. باید بازار را بشناسید، مدارک درست را آماده کنید و از همه مهمتر، مسیری برای پیدا کردن خریدار واقعی داشته باشید. در این مقاله قدمبهقدم همه اینها را بررسی میکنیم.
بازار زرشک در ترکیه چگونه است؟
ترکیه خودش تولیدکننده بزرگ زرشک نیست. بخش زیادی از تقاضای داخلیاش را از طریق واردات تامین میکند و همین موضوع، ترکیه را به یک بازار جذاب برای تجار زرشک ایرانی تبدیل کرده است.
زرشک در ترکیه بیشتر در دو حوزه مصرف میشود:
- صنایع غذایی و شیرینیپزی (بهخصوص در تولید لوکوم و دسرهای سنتی)
- بازار خشکبار و ادویهجات که عمدهفروشان آن را به رستورانها و فروشگاههای زنجیرهای عرضه میکنند.
خریداران زرشک عمده در ترکیه معمولاً در دسته صنایع غذایی و شیرینیپزی برای تولید لوکوم و دسرها، رستورانهای ایرانی و خاورمیانه که تعدادشان در شهرهای توریستی ترکیه روز به روز بیشتر میشود، و بازار ادویه و خشکبار توزیعکنندگان عمده قرار میگیرند. استانبول بهخاطر موقعیت خودش بهعنوان دروازه تجاری میان شرق و غرب، معمولاً اولین نقطه ورود این محمولههاست.
مزیت اصلی ایران در این بازار چیست؟ ایران با اختصاص بیش از 95 درصد تولید جهانی زرشک به خودش، عملاً هیچ رقیب جدی در حجم و کیفیت خوراکی محصول ندارد. بیش از 95 درصد زرشک دنیا در ایران تولید میشود رقبای احتمالی در بازار ترکیه بیشتر تامینکنندگان خردهمقیاس منطقهای هستند، نه یک کشور صادرکننده بزرگ دیگر. این یعنی اگر بتوانید کیفیت و ثبات تحویل را حفظ کنید، جای رشد زیادی برای برند شما وجود دارد.
نکتهای که نباید برای صادرات به ترکیه فراموش کنید: قوانین بهداشتی ترکیه برای مواد غذایی گیاهی سختگیرانه است. ترکیه قوانین سختگیرانهای برای واردات مواد غذایی گیاهی دارد پس هر چه محصول از نظر رطوبت و فرآوری استانداردتر باشد، شانس پذیرشاش در گمرک و بازار بالاتر میرود.
چه نوع زرشکی برای صادرات به ترکیه مناسب است؟
انتخاب کاملاً به مشتری هدف شما بستگی دارد.
دو نوع اصلی زرشک صادراتی در بازار ترکیه خریدار دارند:
- زرشک پفکی: دانههای درشتتر، ظاهر جذابتر و کیفیت بالاتر. بیشتر برای بازار لوکس، رستورانها و صنایع غذایی که ظاهر محصول مهم است، انتخاب میشود.
- زرشک دانهاناری: دانههای ریزتر و قیمت پایینتر. عمدتاً در صنایع تبدیلی مثل تولید عصاره و شربت کاربرد دارد.
بر اساس گزارشهای صنفی، زرشک پفکی معمولاً در بازار عمدهفروشی ترکیه بین ۳ تا ۵ دلار و زرشک دانهاناری بین ۲ تا ۴ دلار به ازای هر کیلوگرم معامله میشود. زرشک پفکی که کیفیت بالاتری دارد، با قیمتی بین 3 تا 5 دلار به ازای هر کیلوگرم در بازار عمدهفروشی ترکیه عرضه میشود.
اما زرشک دانه اناری به دلیل کاربرد صنعتی، قیمت پایینتری داشته و معمولاً بین 2 تا 4 دلار به فروش میرسد این اعداد ثابت نیستند و بسته به فصل، کیفیت و حجم سفارش نوسان میکنند، اما یک بازه واقعی برای برنامهریزی قیمت به شما میدهند.
اگر مشتریتان یک رستوران زنجیرهای یا فروشگاه خردهفروشی است، پفکی گزینه بهتری است. اگر با کارخانه صنایع غذایی طرفید، دانهاناری با قیمت رقابتیتر احتمالاً بیشتر جواب میدهد.

آیا صادرات زرشک به ترکیه سودآور است؟
جواب صادقانه این است که بستگی دارد. کسی که به شما بگوید فلان درصد سود قطعی، یا اطلاعات ناقص دارد یا صرفاً وعده میدهد.
سود واقعی صادرات زرشک به چند عامل بستگی دارد:
- قیمت خرید از منبع تولید: اگر مستقیم از باغدار یا واحد فرآوری خراسان جنوبی بخرید، حاشیه سودتان بهتر است تا اگر از واسطه چندم بخرید.
- هزینه بستهبندی و فرآوری: زرشک استاندارد و یکنواخت، قیمت فروش بالاتری دارد اما هزینه فرآوری هم دارد.
- هزینه حمل و گمرک: این هزینهها میتوانند تا ۱۵ تا ۲۵ درصد قیمت نهایی را تشکیل دهند.
- نرخ ارز و زمان تسویه: نوسان دلار روی سود نهایی که به تومان تبدیل میشود، اثر مستقیم دارد.
رایجترین اشتباهی که در محاسبه سود میبینیم این است که صادرکننده فقط اختلاف قیمت خرید و فروش را حساب میکند و هزینههای جانبی مثل ترانزیت، بیمه بار و کارمزد واسطه را فراموش میکند. قبل از هر معامله، همه این اقلام را روی کاغذ بیاورید تا بدانید واقعاً چقدر سود میماند.
برای صادرات زرشک به ترکیه از کجا شروع کنیم؟
اگر تازهکار هستید، بهتر است این مراحل را به ترتیب انجام دهید:
- کیفیت و حجم محصول خودتان را مشخص کنید (نوع زرشک، درصد رطوبت، ظرفیت تولید ماهانه).
- نمونه محصول را برای تحلیل آزمایشگاهی بفرستید تا مطابقت با استانداردهای بهداشتی ترکیه تایید شود.
- کارت بازرگانی و مجوزهای صادراتی لازم را بگیرید.
- یک بستهبندی نمونه استاندارد آماده کنید.
- مسیر معرفی محصول به بازار هدف (سایت، کاتالوگ، حضور آنلاین) را طراحی کنید.
نکتهای که خیلی از تولیدکنندگان کوچک نادیده میگیرند این است که نداشتن حجم بالا مانع صادرات نیست. بگذارید سادهتر بگویم، بسیاری از خریداران ترکیهای برای شروع همکاری، محمولههای آزمایشی کوچک را ترجیح میدهند. اگر تولیدکننده کوچک هستید، میتوانید با یک شرکت مدیریت صادرات یا واسطه معتبر همکاری کنید تا وارد مسیر شوید.
مراحل صادرات زرشک به ترکیه چیست؟
فرآیند کلی معمولاً این مراحل را طی میکند:
| مرحله | توضیح |
| ۱. آمادهسازی محصول | سورت، خشککردن استاندارد و کنترل رطوبت |
| ۲. آزمایشگاه و تاییدیه | آنالیز کیفیت و گواهی بهداشت |
| ۳. اخذ مجوزها | مجوز فنی و ارزی وزارت جهاد کشاورزی |
| ۴. بستهبندی صادراتی | بستهبندی مقاوم در برابر رطوبت و آسیب |
| ۵. ثبت اظهارنامه گمرکی | اظهار کالا در گمرک ایران |
| ۶. حمل | زمینی، ریلی یا هوایی |
| ۷. ترخیص در ترکیه | تشریفات گمرک ترکیه و تحویل به خریدار |
برای صادرات زرشک به ترکیه چه مدارکی لازم است؟
مدارک دقیق بسته به نوع محموله و مقصد نهایی میتواند تغییر کند، اما این موارد معمولاً همیشه لازماند:
- گواهی مبدا: تایید ایرانیبودن محصول.گواهی مبدا تایید میکند کالا ایرانی است
- این ویس (invoice) و پکینگ لیست: فاکتور رسمی و لیست دقیق عدلبندی. این ویس و پکینگ لیست شامل فاکتور رسمی و لیست عدلبندی دقیق است
- مجوز فنی از وزارت جهاد کشاورزی: برای اعلام تاریخ اعتبار محصول.مجوز فنی از وزارت جهاد کشاورزی برای اعلام تاریخ اعتبار موردنیاز است.
- مجوز ارزی: برای تخصیص ارز در فرآیند صادرات.مجوز ارزی از وزارت جهاد کشاورزی برای تخصیص ارز مورد نیاز است.
- گواهی قرنطینه و آنالیز آزمایشگاهی: بهویژه چون ترکیه در این زمینه سختگیر است.
فراموش نکردن حتی یکی از این مدارک مهم است. نبود یک برگه ساده میتواند باعث توقیف محموله در مرز شود، اتفاقی که هم هزینه و هم زمان زیادی از شما میگیرد.
بستهبندی مناسب کالا برای صادرات زرشک به ترکیه
بستهبندی یکی از عواملی است که مستقیماً روی پذیرش محصول در گمرک و رضایت خریدار اثر میگذارد. این نکات کلیدی را به خاطر داشته باشید:
- از کیسههای چند لایه ضد رطوبت استفاده کنید، چون رطوبت بزرگترین دشمن ماندگاری زرشک است.
- وزن استاندارد بستهبندی برای مشتریان صنعتی معمولاً بین ۵ تا ۲۵ کیلوگرم است.
- برچسب باید شامل مبدا، وزن خالص، تاریخ تولید و مشخصات صادرکننده باشد.
- برای مشتریان خردهفروشی، بستهبندی کوچکتر و شفاف (که رنگ قرمز محصول دیده شود) جذابیت بیشتری دارد.
هزینه صادرات زرشک به ترکیه چقدر است؟
هزینه نهایی صادرات زرشک به ترکیه به یک عدد ثابت خلاصه نمیشود، اما این عوامل بیشترین تاثیر را دارند:
- قیمت خرید محصول از تولیدکننده
- هزینه بستهبندی و آنالیز آزمایشگاهی
- هزینه مجوزها و تشریفات گمرکی
- هزینه حمل، که بسته به روش انتخابی تفاوت زیادی دارد
برای حمل زمینی، که رایجترین روش برای این مسیر است، هزینه یک محموله پالت ۲۲ تنی از مرز بازرگان تا استانبول معمولاً بین ۱۶۰۰ تا ۱۸۰۰ دلار برآورد میشود.
هزینه متوسط برای حمل زمینی از مرز بازرگان به استانبول برای بارهای پالت نرمال 22 تنی بین 1600 تا 1800 دلار است برای محمولههای کوچکتر یا فوری، حمل هوایی هم گزینهای است،
با هزینهای در حدود ۴ تا ۷ دلار به ازای هر کیلوگرم. میانگین هزینه حمل بار هوایی به ازای هر کیلوگرم 4 تا 7 دلار است، بسته به نوع بار و خطوط هوایی.

بهترین روش صادرات زرشک به ترکیه چیست؟
برای محمولههای کوچک، فوری یا حساس، حمل هوایی سریعتر و مطمئنتر است. برای ارسالهای فوری، حمل هوایی بهترین گزینه است اما برای حجم بالا و صادرات منظم، حمل زمینی از مسیر بازرگان به دلیل زیرساخت جادهای قوی هر دو کشور، رایجترین و مقرونبهصرفهترین انتخاب است.
مسیر رایج حمل بار زمینی از ایران به ترکیه از تهران، تبریز، بازرگان، دوغوبایزید، آنکارا تا استانبول است و این مسیر به دلیل جادههای مناسب و زیرساخت قوی، بهترین گزینه برای صادرات زمینی محسوب میشود زمان معمول این مسیر بین ۷ تا ۱۰ روز است.حمل زمینی بار از ایران به ترکیه بین 7 تا 10 روز به طول میانجامد.
حمل ریلی هم بهعنوان گزینهای اقتصادیتر برای بارهای حجیم در حال رشد است، اما هنوز به اندازه جادهای رایج نیست.
چگونه در ترکیه مشتری و واردکننده زرشک پیدا کنیم؟
روشهای سنتی مثل حضور در نمایشگاههای تخصصی هنوز ارزش دارند، اما دیگر کافی نیستند. راهنمای صادرات به تنهایی به «حضور در نمایشگاه» ختم نمیشود؛ امروز بخش بزرگی از خریداران B2B پیش از هر تماس، آنلاین جستوجو میکنند.
چند مسیر عملی:
- پلتفرمهای B2B بینالمللی: عضویت در سایتهایی مانند علیبابا یا دایرکتوریهای تخصصی خشکبار، دسترسی مستقیم به تاجران را فراهم میکند.سایت Alibaba یکی از بزرگترین سایتهای مشترییابی B2B است که فروشندگان و خریداران سراسر جهان را به هم متصل میکند.
- حضور در نمایشگاههای تخصصی مواد غذایی ترکیه: برای ساخت اعتماد اولیه و مذاکره چهرهبهچهره کارآمد است.
- جستوجوی مستقیم خریداران عمده و توزیعکنندگان ترکیهای از طریق دایرکتوریهای تجاری و ابزارهایی مثل نقشه تدارکات بینالمللی.با کمک وب سایت میتوان مشتریان خارجی عمدهفروش را پیدا کرد.
- حضور دیجیتال حرفهای در زبان مقصد: طبق یک بررسی که در گزارشهای سئوی B2B نقل شده، بخش قابلتوجهی از خریداران بینالمللی، تامینکنندگان جدید را از طریق جستوجو در زبان مادری خودشان پیدا میکنند.طبق آمار، ۶۸٪ از خریداران B2B بینالمللی، تامینکنندگان جدید را از طریق جستجو به زبان مادری خود پیدا میکنند این یعنی اگر سایت شما ترکی نداشته باشد، عملاً خودتان را از دید بخش بزرگی از خریداران بالقوه پنهان کردهاید.
چگونه زرشک ایرانی را در بازار ترکیه بفروشیم؟
فروش موفق حاصل ترکیب درست عواملی مانند قیمت رقابتی، کیفیت پایدار، تحویل بهموقع و معرفی حرفهای محصول است. اگر جای شما بودم، در قدم اول تمرکز بیشتری بر نحوه معرفی محصول میگذاشتم. یک کاتالوگ حرفهای دوزبانه که شامل تصاویر واقعی محصول و بستهبندی آن باشد، در مقایسه با یک پیام ساده در واتس اپ، نقش بسیار مؤثرتری در جلب اعتماد مشتری خواهد داشت.
- تولیدکننده کوچک با حجم محدود: بهتر است با یک شرکت واسطه یا مدیریت صادرات کار کند و روی نمونههای آزمایشی کوچک تمرکز کند.
- تولیدکننده متوسط با حجم ثابت ماهانه: میتواند مستقیم با خریداران عمده مذاکره کند و از طریق پلتفرمهای B2B مشترییابی کند.
- شرکت بازرگانی با سابقه: باید روی توسعه برند و حضور دیجیتال سرمایهگذاری کند تا از رقبای کوچکتر متمایز شود.
چگونه از طریق اینترنت مشتری زرشک در ترکیه پیدا کنیم؟
مشترییابی سنتی، مثل حضور در نمایشگاه یا تماس تلفنی مستقیم، هنوز جواب میدهد اما محدودیت دارد. تنها به تعداد محدودی از خریداران که در همان رویداد حضور دارند دسترسی پیدا میکنید. مشترییابی دیجیتال این محدودیت را برمیدارد.
یک سایت بینالمللی چندزبانه که محصول، ظرفیت تولید و مزیت رقابتی شما را بهروشنی معرفی کند، اولین ابزار اعتمادسازی پیش از هر مذاکره تجاری است. وقتی خریدار ترکیهای اسم برند شما را در نتایج جستوجوی گوگل ترکیه میبیند، حتی پیش از تماس اول، یک لایه اعتماد شکل گرفته است.
نقش سئو اینجا فقط دیدهشدن نیست؛ جذب سرنخهای B2B واقعی است، خریدارانی که بهدنبال تامینکننده هستند و شما را در زمان جستوجویشان پیدا میکنند.
مهمترین چالشهای صادرات زرشک به ترکیه چیست؟
- رقابت قیمتی: تامینکنندگان منطقهای گاهی قیمت پایینتری پیشنهاد میدهند، هرچند کیفیت پایینتر.
- الزامات سختگیرانه بهداشتی: کوچکترین اشکال در آنالیز میتواند محموله را برگرداند.
- نوسان نرخ ارز: سود نهایی را غیرقابلپیشبینی میکند.
- دشواری اعتمادسازی اولیه: خریداران ترکیهای ترجیح میدهند اول با تامینکنندهای که حضور آنلاین و سابقه شفاف دارد کار کنند.
- پیدا کردن خریدار پایدار، نه یکباره: بسیاری از صادرکنندگان تازهکار یک محموله میفروشند اما نمیتوانند رابطه تجاری بلندمدت بسازند.
اشتباهات رایج در صادرات زرشک به ترکیه
- ارسال محصول بدون آنالیز آزمایشگاهی معتبر، که ریسک توقیف در گمرک را بالا میبرد.
- بستهبندی نامناسب که در طول مسیر رطوبت جذب میکند و کیفیت را پایین میآورد.
- تکیه صرف بر یک خریدار یا یک واسطه، بدون تنوع در کانالهای فروش.
- نداشتن حضور آنلاین حرفهای، که باعث میشود خریداران جدید در جستوجوی گوگل به رقبا برسند نه به شما.
- وعدهدادن قیمت یا حجم که در عمل قابل تامین نیست، که اعتماد بلندمدت خریدار را از بین میبرد.
آیا بازاریابی دیجیتال برای صادرات زرشک به ترکیه ضروری است؟
اگر میخواهید در صادرات زرشک به ترکیه موفق شوید، حضور دیجیتال حرفهای یک مزیت نیست؛ یک ضرورت است. بازار امروز، چه بخواهیم چه نخواهیم، از جستوجوی آنلاین شروع میشود. خریدار ترکیهای که بهدنبال تامینکننده زرشک است، احتمالاً همان لحظه در حال جستوجوی گوگل به زبان ترکی است.
نبود سایت چندزبانه یا سئو هدفمند به این معنا نیست که شما نمیتوانید صادرات کنید، اما یعنی سهم قابلتوجهی از فرصتها را از دست میدهید. بازاریابی دیجیتال صادراتی راهی است برای اینکه بهجای انتظار برای پیدا شدن توسط واسطه، خودتان مستقیم در دید مشتری نهایی قرار بگیرید.
تاجر الکترونیک چگونه به شما برای صادرات زرشک به ترکیه کمک میکند؟
اگر زرشک صادراتی دارید اما برای پیدا کردن خریدار در ترکیه و معرفی محصولتان در بازار هدف مسیر مشخصی ندارید، اینجاست که یک تیم دیجیتال مارکتینگ صادراتی میتواند نقش تعیینکنندهای داشته باشد. تاجر الکترونیک با ارائه طراحی سایت بینالملل، سئو سایت بینالملل به زبان ترکی و تولید محتوای هدفمند برای بازار هدف، کمک میکند حضور شما در نتایج جستوجوی گوگل ترکیه شکل بگیرد.
این خدمات وعده فروش قطعی نمیدهند، اما زیرساختی میسازند که خریداران واقعی، در لحظه جستوجو، به شما برسند. تماس با کارشناسان تاجر الکترونیک از طریق شماره ۰۲۱۴۹۲۴۵ (داخلی ۱۱۰) امکانپذیر است.
در کنار بازار ترکیه، صادرات برنج به عراق نیز یکی از گزینههای مناسب برای فعالان حوزه تجارت و مواد غذایی محسوب میشود. نزدیکی جغرافیایی ایران به عراق و وجود مسیرهای زمینی متعدد، امکان ارسال محمولههای برنج را با هزینه و زمان مناسب فراهم میکند. در فرآیند صادرات به عراق، انتخاب مرز و مسیر حملونقل مناسب، بستهبندی استاندارد، تهیه مدارک تجاری و گمرکی و شناخت نیاز بازار عراق اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، پیش از شروع صادرات به عراق ، بررسی قوانین واردات، قیمت بازار و پیدا کردن خریدار معتبر میتواند ریسک معامله را کاهش دهد و مسیر ورود محصول به بازار عراق را هموارتر کند.
معیارهای انتخاب تامینکننده یا شریک لجستیک مناسب
پیش از بستن قرارداد با هر واسطه یا شرکت حمل، این موارد را بررسی کنید:
- سابقه واقعی در مسیر ایران به ترکیه
- شفافیت در اعلام هزینهها (بدون هزینههای پنهان)
- توانایی ارائه گواهیهای بهداشتی و قرنطینه معتبر
- زمان تحویل واقعی، نه وعدههای غیرقابل تحقق
نتیجهگیری
صادرات زرشک به ترکیه یک فرصت واقعی است. ترکیه بازار فعالی برای زرشک ایرانی دارد، اما موفقیت در آن فقط به داشتن محصول خوب محدود نمیشود. باید مدارک درست را آماده کنید، بستهبندی استاندارد را رعایت کنید، هزینههای واقعی را دقیق حساب کنید و از همه مهمتر، مسیری برای پیدا کردن مشتری واقعی داشته باشید.
اگر تصمیم دارید این مسیر را جدی دنبال کنید، سرمایهگذاری روی حضور دیجیتال حرفهای و بازاریابی شبکههای اجتماعی همان چیزی است که شما را از رقبایی که هنوز فقط منتظر خریدار میمانند، جدا میکند.
برای مشاوره درباره ساخت سایت بینالمللی و سئوی چندزبانه، میتوانید با تیم تاجر الکترونیک از طریق این شماره در تماس باشید:۰۲۱۴۹۲۴۵ (داخلی ۱۱۰)
سوالات متداول دربارهی صادرات زرشک به ترکیه
آیا صادرات زرشک به ترکیه سودآور است؟
بله، اما سود ثابتی ندارد و به قیمت خرید، هزینه حمل و نرخ ارز بستگی دارد.
آیا زرشک ایرانی در ترکیه مشتری دارد؟
بله، ترکیه یکی از مقاصد اصلی صادراتی زرشک ایران است و در صنایع غذایی و بازار خشکبار مصرف میشود.
ترکیه زرشک موردنیاز خود را از کجا تامین میکند؟
عمدتاً از طریق واردات، بهویژه از ایران که بزرگترین تولیدکننده جهانی زرشک است.
چه نوع زرشکی برای صادرات به ترکیه مناسبتر است؟
بستگی به مشتری هدف دارد. پفکی برای بازار لوکس و خردهفروشی، دانهاناری برای صنایع تبدیلی.
زرشک پفکی برای صادرات بهتر است یا زرشک دانهاناری؟
هیچکدام مطلقاً بهتر نیستند. انتخاب باید بر اساس نوع مشتری و بودجه او انجام شود.
برای صادرات زرشک چه مدارکی لازم است؟
گواهی مبدا، اینویس و پکینگ لیست، مجوز فنی و ارزی، و گواهی قرنطینه و آنالیز آزمایشگاهی.
آیا برای صادرات زرشک مجوز یا استاندارد خاصی لازم است؟
بله، مجوز فنی و ارزی از وزارت جهاد کشاورزی و گواهیهای بهداشتی الزامی است.
هزینه صادرات زرشک به ترکیه چقدر است؟
به روش حمل بستگی دارد؛ حمل زمینی برای هر پالت ۲۲ تنی حدود ۱۶۰۰ تا ۱۸۰۰ دلار و حمل هوایی حدود ۴ تا ۷ دلار به ازای هر کیلوگرم.
بهترین روش حمل زرشک به ترکیه چیست؟
برای حجم بالا، حمل زمینی از مسیر بازرگان مقرونبهصرفهتر است؛ برای محموله فوری، حمل هوایی.
چگونه واردکننده زرشک در ترکیه پیدا کنیم؟
از طریق پلتفرمهای B2B، نمایشگاههای تخصصی و حضور دیجیتال هدفمند در زبان ترکی.
آیا تولیدکننده کوچک هم میتواند زرشک صادر کند؟
بله، با همکاری شرکتهای مدیریت صادرات یا ارسال محمولههای آزمایشی کوچک.
آیا سایت صادراتی برای فروش زرشک در ترکیه لازم است؟
عملاً بله، چون بخش زیادی از خریداران B2B پیش از هر تماس، تامینکننده را آنلاین جستوجو میکنند.
منابع:
procurementmap.intracen.org
Harvard Business Review
BardonavBardonav
